Revelamos o segredo: As Médulas e as súas versións

Submitted by admin on Thu, 07/30/2026 - 14:23

É moi curiosa a diverxencia de opinións da Galipedia sobre as outras wikipedias (española, inglesa ou italiana):

Galipedia:

As Médulas foi unha antiga explotación romana de ouro a ceo aberto, e forma hoxe unha paisaxe espectacular no que antano fora o monte Medilianum, con areas encarnadas, castiñeiros e carballos verdes. Está situada preto da aldea homónima, no concello de Carucedo, preto da cidade de Ponferrada na comarca do Bierzo, (provincia de León, Castela e León). Foi a mina de ouro máis importante, así como a maior mina de ouro a ceo aberto de todo o Imperio Romano.[1] A Paisaxe Cultural das Médulas está catalogada pola UNESCO como Patrimonio da Humanidade. Os estudos aéreos avanzados realizados en 2014 con LIDAR confirmaron a ampla extensión das obras da época romana.[2]

A espectacular paisaxe das Médulas foi o resultado da ruina montium (derrubo das montañas), unha técnica mineira romana descrita por Plinio o Vello no ano 77 d.C.[3][4] A técnica empregada foi un tipo de minería hidráulica que implicaba socavar unha montaña con grandes cantidades de auga. A auga subministrabase mediante transferencia entre concas. Polo menos sete longos acuedutos aproveitaban os regatos da comarca de La Cabrera (onde as precipitacións nas montañas son relativamente altas) a diferentes altitudes. Os mesmos acuedutos empregábanse para lavar os extensos depósitos de ouro aluviais.[5]

O que se converteu na provincia romana de Hispania Tarraconensis foi conquistada no ano 25 a.C. polo emperador Augusto. Antes da conquista romana, os habitantes indíxenas obtiñan ouro de depósitos aluviais. A produción a grande escala non comezou ata a segunda metade do século I d.C.[6]

Historia e características

Segundo o relato de Plinio o Vello, quen na súa mocidade foi administrador das minas, extraíanse cada ano 6.540 kg. de ouro, empregando 60.000 escravos, que en 250 anos de explotación deron 5 000 000 de libras (= 1 635 000 kg). Segundo os datos do profesor arqueólogo Antonio García Bellido, as terras removidas acadaron os 500 millóns de , o que cun rendemento medio de 3 g/tonelada de terra implica uns 1 500 000 kg de mineral.

Outros estudos, baseados na terra extraída, falan de 10.000 ou 20.000 homes, contando con subministradores, gardiáns etc.

Wikipedia española: Non hai cifras de traballadores ou do seu tipo. So do volume de extracción.

wikipedia inglesa: It was the most important gold mine, as well as the largest open-pit gold mine, in the entire Roman Empire

Pliny also stated that 20,000 Roman pounds (6,560 kg) of gold were extracted each year.[9] The exploitation, involving 60,000 free workers, brought 5 million Roman pounds (1.64 million kg) in 250 years

 

Pliny the Elder, who was a procurator in the region in 74 AD, described in his Naturalis Historia a technique of hydraulic mining that may be based on direct observation at Las Médulas:

Gold in our part of the world...is obtained in three ways: in the detritus of rivers, ... Another method is by sinking shafts; or it is sought for in the fallen débris of mountains [aut in ruina montium quaeritur].[7]

...

The third method will have outdone the achievements of the Giants. By means of galleries driven for long distances the mountains are mined by the light of lamps—the spells of work are also measured by lamps, and the miners do not see daylight for many months.

The name for this class of mines is arrugiae; also cracks give way suddenly and crush the men who have been at work, so that it actually seems less venturesome to try to get pearls and purple-fishes out of the depth of the sea: so much more dangerous have we made the earth![8]

A wikipedia italiana di que:

"Quello che accade a Las Medulas è molto più del lavoro di giganti. Le montagne sono perforate da corridoi e gallerie create a lume di lampada. Per mesi le miniere non sono illuminate dalla luce del sole e molti minatori muoiono all'interno dei cunicoli. Questo tipo di miniera è stato definito Ruina Montium. Le spaccature creatasi all'interno della miniera sono talmente pericolose che è più semplice trovare la purpurina o le perle in fondo al mare che scheggiare questa roccia. Con che pericolo abbiamo costruito la terra!"[1]

Plinio affermò anche che 20.000 libre d'oro venivano estratte ogni anno.[2]60.000 lavoratori liberi vennero impiegati in scavi che produssero 5 milioni di libre nel corso di 250 anni (corrispondenti a 1.635.000 kg d'oro).

"O que acontece en Las Medulas é moito máis que obra de xigantes. As montañas están perforadas por corredores e túneles creados pola luz das lámpadas. Durante meses as minas non reciben luz solar e moitos mineiros morren dentro dos túneles. Este tipo de mina foi chamada Ruina Montium. As gretas creadas dentro da mina son tan perigosas que é máis doado atopar purpurina ou perlas no fondo do mar que lascar esta rocha. Con que perigo construímos a terra!"[1]

Parece que Plinio o Vello falou de 60000 traballadores libres ao mesmo tempo que describe o traballo máis arriscado da terra, e con pouca esperanza de vida. Dada a súa mortalidade parece que o número total de homes implicados é unha cantidade moi elevada. Non os 8*60000=480000, supoñendo 8 xeracións en 250 anos, senón, como mínimo, o dobre. como dicía, ponlle 1.000.000.  Unha especie de escravos autoescravizados polo ouro da paga, pero seleccionados pola mortalidade do traballo.

Para os homes galegos do país en que os homes e os ríos rivers run free un traballo pouco  atractivo, para os africanos é posible que si.

Ese é todo o segredo dos famosos norteafricanos dos xenetistas galegos. Norteafricanos dispostos a emigrar e morrer por unha mellora substancial da súa vida. E iso si que quedou na cultura galega. E o que se ve hoxe mesmo en Ceuta.