Analizando os aquí celtas de Ga e lle na toponimia

Submitted by admin on Mon, 07/21/2025 - 11:14

Acabamos de ver Gaia que traduzo como Ga-aquí, o mesmo que fixen en Aranga, pan, aquí ou en Parga, pergamiño aquí. Unha forma de declarar o que podes atopar alí.

Vexamos o Ga irlandés:

 beam » Ga
bite » ga
dart » Ga
gaff » Ga
javelin » Ga
radius » ga
ray » Ga
shaft » ga
spear » Ga
spear » Ga
suppository » Ga 

que traducido da:

viga » Ga mordida » ga dardo » Ga gafo » Ga xavelina » Ga radio » ga raio » Ga eixe » ga lanza » Ga lanza » Ga supositorio » Ga

dos cales viga, dardo, xavelina, radio, raio, lanza e supositorio apuntan a marcar unha zona precisa, un aquí por dirección (eixe, viga, raio...) ou por zona radial (dardo, radio, lanza, xavelina). Pero o definitivo é pensar en  radio. Neste radio. nesta zona, aquí,  hai pan, din en Aranga. E o aquí de lle de onde sae?

En lle pásalle o mesmo que a las e llas, que la e lla, que a lan e llán, que a lo e llo, que a lon e llón, esas palabras cambian de pronunciación en celta galego en certos contextos fonéticos, unha característica propia de Galicia e nalgún caso de Asturias (Llaviana, Anlleo ) pero moito máis extendido e xeralizado noutros tipos de celta. Así que temos que buscar lle identificándoo con le.

le1, prep. (Pron. forms: liom, leat, leis m, léi f, linn, libh, leo) (Prefixes h to vowel, becomes leis before article. S.a. an1. Combines (i) with possessive adjectives a, ár to form lena, lenár, (ii) with relative particles a, ar to form lena, lenar) With; to, for; by, against. 1. (a) In proximity to, in contact with, beside.

le1, preposición. (Formas pron.: liom, leat, leis m, léi f, linn, libh, leo) (Prefixos h á vogal, pasa a ser leis antes do artigo. S.a. an1. Combina (i) con adxectivos posesivos a, ár para formar lena, lenár, (ii) con partículas relativas a, ar para formar lena, lenar) Con; para, para; por, contra. 1. (a) En proximidade, en contacto con, a carón.

Corbelle, lugar que está en proximidade, a carón de aquí, perto de aquí (síntoo, a min saéme o perto portugués).

Corbelle, lugar que está a unha carreiriña dun can de aquí, case aquí, dito por un veciño dese lugar.

Ademais o cambio le->lle perdura no galego, exemplo apuntámoslle mentres en castelán le apuntamos...