Meá, Vilameá

Hai algún tempo tratamos Meá na entrada de Meán. Diciamos que Meá pode ser unha forma dialectal de Meán, do mesmo xeito que Albá é unha forma dialectal de Albán. Vilameá nese caso é Vila do medio. Pero agora imos ver que meá ademais ten significado propio:

meá1, f. (gs. as s. ~, as vn. ~ite; pl. ~nna). 1. vn. of meáigh. 2. Balance, scales. 3. Weight, measure. 4. Equivalent; equal, match.  5. Estimation, judgment. . 6. Lit: Measure, expedient.

meáigh, v.t. & i. (pres. -ánn, vn. meá, pp. -ite). 1. Balance, weigh. 2. Estimate, measure; consider, judge. Meaño pode vir de meánn, presente de meáigh.

Nestes significados, que poden significar, en concreto. Para iso cómpre sinalar que ata a revolución francesa e o seu sistema métrico decimal, universal, para todo o mundo, de kilo, metro,... cada zona tiña o seu sistema métrico, de medidas de todo tipo, coa consecuencia de que o ferrado de Betanzos non era  exactamente igual ao ferrado de Pontedeume. E xa non digamos co ferrado de Laxe. E o mesmo coas unidades de peso, lonxitude, volume, etc.

Eu lembro unha vila do norte de Portugal (da que non lembro o nome) que ten un museo das medidas antergas na entrada da vila, xusto no lugar onde a vila poñía un servizo de comprobación de unidades para que o que levaras a vender, desde o campo, tivera unha estandarización e fose posible a comparación de prezos. Os veciños podían saber quen vendía máis barato ou máis caro. Todas as vilas tiñan este servizo? Pois seguramente non, e entón, aquelas vilas con servizo de medidas fosen chamadas Meá ou Vilameá, Vila das medidas, Vila con medidas estandarizadas.

Aínda que tamén poden ser vilas con xuzgado, con sistema de xuízos. Pero o dereito non vén dos romanos? Si, é onde celebraban os xuízos? E antes non tiñamos un sistema de xustiza?

Di a Galipedia que:

Como topónimo Meá pode referirse a:

En Galiza

• Meá, parroquia do concello de Mugardos;
• Dormeá, parroquia do concello de Boimorto;
  • Dormeá, lugar de dita parroquia;
• Vilameá, parroquia do concello de Guntín;
  • Vilameá, lugar de dita parroquia;
• Vilameá, parroquia do concello da Pontenova;
  • Vilameá, lugar de dita parroquia;
• Vilameá de Ramirás, parroquia do concello de Ramirás;
  • Vilameá, lugar de dita parroquia;
• A Meá, lugar da parroquia de Vilamarín, no concello de Monforte de Lemos;
• A Meá, lugar da parroquia de Ourol, no concello de Ourol;
• A Meá, lugar da parroquia do Sequeiro, no concello de Valdoviño;
• A Cruz de Meá, lugar da parroquia de Meá, no concello de Mugardos;
• O Cristo de Meá, lugar da parroquia de Meá, no concello de Mugardos;
• Meán, lugar da parroquia da Baña, no concello da Baña;
• Meán, lugar da parroquia de Quembre, no concello de Carral;
• Meán, lugar da parroquia de Louredo, no concello do Saviñao;
• A Meán, lugar da parroquia de Cures, no concello de Boiro;
• A Meán, lugar da parroquia de Cerponzóns, no concello de Pontevedra;
• A Meán, lugar da parroquia de Lourizán, no concello de Pontevedra;
• Aguameá, lugar da parroquia de Valdoviño, no concello de Valdoviño;
• Ameá, lugar da parroquia de Codosedo, no concello de Sarreaus;
• Armeá, lugar da parroquia de Augas Santas, no concello de Allariz;
• Grandameá, lugar da parroquia de Roás, no concello de Cospeito;
• Grandameá, lugar da parroquia de Pousada, no concello de Sobrado;
• Montemeá, lugar da parroquia de Aranga, no concello de Aranga;
• Montemeá, lugar da parroquia de Parga, no concello de Guitiriz;
• Pereirameá, lugar da parroquia de Lardeiros, no concello do Pino;
• Vilameá, lugar da parroquia de Val de Sangorza, no concello de Agolada;
• Vilameá, lugar da parroquia de Bande, no concello de Bande;
• Vilameá, lugar da parroquia de Calvos, no concello de Bande;
• Vilameá, lugar da parroquia de Ambía, no concello de Baños de Molgas;
• Vilameá, lugar da parroquia de Argozón, no concello de Chantada;
• Vilameá, lugar da parroquia de Sabadelle, no concello de Chantada;
• Vilameá, lugar da parroquia de Santa María do Mao, no concello do Incio;
• Vilameá, lugar da parroquia de Corneda, no concello do Irixo;
• Vilameá, lugar da parroquia de Sello, no concello de Lalín;
• Vilameá, lugar da parroquia do Castro de Laza, no concello de Laza;
• Vilameá, lugar da parroquia de Río Caldo, no concello de Lobios;
• Vilameá, lugar da parroquia de Paderne, no concello de Paderne de Allariz;
• Vilameá, lugar da parroquia de Fraialde, no concello de Pol;
• Vilameá, lugar da parroquia de Fisteus, no concello de Quiroga;
• Vilameá, lugar da parroquia de Camba, no concello de Rodeiro;
• Vilameá, lugar da parroquia de Negrelos, no concello de Rodeiro;
• Vilameá, lugar da parroquia de San Cristovo do Az, no concello de Rodeiro;
• Vilameá, lugar da parroquia de Romelle, no concello de Samos;
• Vilameá, lugar da parroquia de San Román, no concello de Santiso;
• Vilameá, lugar da parroquia de Piñeira, no concello de Sarria;
• Vilameá, lugar da parroquia de Marrube, no concello do Saviñao;
• Vilameá, lugar da parroquia de Ousende, no concello do Saviñao;
• Vilameá, lugar da parroquia de Bulso, no concello de Sober;
• Vilameá, lugar da parroquia de Valcarría, no concello de Viveiro.

Véxase tamén

Outros artigos

• Meás
• Dormeá
• Grandameá
• Montemeá
• Vilameá
• Meán
• Meáns
• Meao
• Meaus
• O Meao, lugar da parroquia dos Vilares, no concello de Guitiriz.

Desde logo Armeá significa o lugar das medidas.  Ar I. On, in, at. 1. (a) (Place or position). O equivalente ao bimp que define o SI de unidades

The International System of Units (SI) comprises seven base units - second, metre, kilogram, ampere, kelvin, mole and candela – that form the foundation for all scientific and technical measurement worldwide.

En https://www.bipm.org/en/bipm-anniversary fálase xustamente do 150 aniversario dese SI; 

E agora temos algunha proba de que o castro de Armeá fose un lugar das medidas celtas? Desde logo é o único lugar identificado en Galicia no que se pode identificar o tempo, exactamente o 1º de febreiro, unha das catro divisións do calendario celta: o Imbolc, convertido polo cristianismo no día de Santa Bríxida, aquela que ten o seu símbolo na igrexa de Santa María de Cambre. O Sol sae por una rocha do castro xusto ese día.

• Samaín
• Imbolc
• Beltane
• Lughnasadh